I mellomtida, ein annan stad

b
a

Eg anar ikkje kor tid eg får svar.

Dei fire vekene før jul ventar vi på nissen,Jesubarnet, solsnu, gåver eller pinnekjøt. I god tradisjon, kristen ellerikkje, tenner vi lys, pyntar huset, ofrar ein ekstra tanke til dei som har detverre enn oss, og gler oss til å bruke kvalitetstid saman med familien og deisom står oss nær. Vi tek pengebruken til eit nytt nivå og auser ut pengar tilpresangar, mat og gode formål. Vi har lite tid til å vente – mellom julebord,eksamenar, juletrehogst, pynting og handel. Og handel.

Ali Watti har venta dei resterande vekeneav året. Ali er kurdar frå Syria, og kom til Noreg frå Ukraina i desember ifjor, etter ein tur som er så vond å hugse at han ikkje vil snakke om det.Sidan har han venta på asyl.

Vi møter han på Ytrebygda asylmottak iBergen. Han er velkledd, og smiler. Sjølv om han berre har vore i landet ielleve månader snakkar han godt norsk. Han fortel oss at han er utdanna lege, iUkraina, og byr oss på kaffi. Vi set oss rundt eit bord, han klappar samanlaptopen der han nettopp har sett Grey’sAnatomy.

– På russisk, forklarar han. Og smiler.

– Det er dubba. Eg er ikkje så god iengelsk.

Kvatenkjer du når eg seier ordet “heim”? Syria? Kurdistan?

– Eg er frå Syria, men Kurdistan er heim.Då eg skulle studere ville eg først reise til Damaskus, som har godeuniversitet. Far min tok meg til side og sa: “Dette er ikkje ditt land, Ali”.Derfor reiste eg til Ukraina og fekk utdanning der. Det var først når eg komutanfor landet mitt at eg kunne sjå kva som skjedde, at eg fekk eit perspektivpå problema til folket mitt. Eg fekk tilgang til informasjon over internett,gjennom youtube og facebook, som er sperra i Syria. Eg kunne ikkje tie stille.Når du seier “heim” tenkjer eg først og fremst på familien min som eg berre harkontakt med over telefon. Så tenkjer eg på situasjonen til folket mitt. Eg erkurdar. Kurdarane er eit eige folkeslag, med eigen kultur og språk, men deinektar oss å bruke språket vårt, forfalskar historia vår, og mange stader vertvi undertrykte. Kurdarar får for eksempel ikkje høge posisjonar og kan ikkjevere med i regjeringa. Eg har snakka høgt om dette, både i Ukraina og her iNoreg. Politiet vil ta meg om eg reiser heim att.

Eg må prøve å fylle tida mi.

Kviforvart du ikkje i Ukraina eller reiste heim – men kom til Noreg? Du kjem frå einrelativt velståande kurdisk familie. Kunne du ikkje fått eit godt liv ogkanskje hjelpe kurdarane innanfrå?

– For å få nytt visum til Ukraina måtte egheim att til Syria, og eg kunne ikkje reise attende. Der hadde eg vortearrestert. Berre halvparten av dei som vert setne i fengsel i Syria overlever.Det er ein politistat – ein av ti arbeider for politiet, direkte, ellerindirekte som informantar. Det kan vere gatefeiaren som går forbi deg når dusit på kafé og pratar. Men eg hadde fridom til å sei kva eg ville, spreieinformasjon og late meg intervjue, som no. Når eg har det bra, ser eg det sommi plikt å freiste å hjelpe dei som treng det. Legar skal hjelpe folk, ikkje berremed medisin. Men familien min vart kontakta av politiet, og sjølv om politietkan korrumperast så er eg redd for dei, og eg veit at politiet vil sjå ettermeg.

Heri Noreg har fokuset på kurdarar stort sett vore gjennom Mullah Krekar dei sisteåra. Kva tykkjer du om han?

– Eg er muslim, men mange kurdarar erikkje det ein gong. Mullah Krekar og terrorisme har ikkje noko med det egsnakkar om å gjere. Dei aller fleste kurdarar er sekulære, og eg trur atdiplomati er vegen å gå. Vi har enorme naturressursar. Det må vere mogeleg åkunne forhandle fram eit løysing som er leveleg for andre. Men det skjer ikkjenår Syria kan halde fram som dei gjer no. Skal eg vise dykk?

Ali pakkar opp att laptopen, og hentarfram fleire klipp som viser tyrkiske, iranske og syriske politistyrkar lemlesteog drepe kurdarar langt ned i tenåra. Han seier han kunne vist oss mykje meirom nettet var tilkopla.

– Eg må prøve å fylle tida mi.Asylsøkjarar gjer ingenting, mange sit berre inne, men eg klarar det ikkje. Dåtenkjer eg berre. Eg har snakka for Raude Kross, og meldt meg inn i BergenTurlag. Eg har vore på alle dei sju fjella, fordi eg er redd for å få beskjedom eit avslag. Eg anar ikkje kor tid eg får svar.

Dersom Ali får positivt svar innan julaftan skal hanbesøke onkelen sin i Tyskland. Viss ikkje blir han aleine i jula. 300.000kurdarar i Syria nektast vanlege borgarrettar som gjev dei tilgang til med annahelsetenester. I juli rapporterte fleire kjelder at tre hundre kurdarar vartdrepne av den syriske hæren. Om lag tusen skal ha vorte såra i åtaket.

Du har rett til asyl i Noreg om livet ditt eller fridomendin er i fare, eller om du risikerar tortur eller anna umenneskeleg handsaminggrunna dine politiske meiningar. Det same gjeld om du er forfølgd grunnareligiøs tru, eller om du tilhøyrer ei bestemt nasjonalitet eller ei bestemtsosial eller politisk gruppe.

1